Zaburzenie osobowości typu borderline, znane również jako BPD, oraz zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, znany również jako ADHD, to dwa zaburzenia psychiczne, które mogą prowadzić do trudności w codziennym funkcjonowaniu. Mają one pokrywające się objawy, jednak są bardzo różne.

BPD charakteryzuje się niestabilnością nastrojów i relacji, często przejawia się w zachowaniach autodestrukcyjnych i impulsywnych. ADHD objawia się nadpobudliwością, trudnościami w skupieniu uwagi i zachowaniami impulsywnymi.

Jak już widać, schorzenia te mają pewne wspólne cechy. Zbadajmy, co sprawia, że są podobne i różne oraz jakie są możliwości leczenia i wsparcia.

Podobieństwa i różnice między BPD a ADHD

Najwyraźniejszym połączeniem między BPD i ADHD jest impulsywne zachowanie. Dla niewprawnego oka, nie jest rzadkością, że ktoś nie jest w stanie rozróżnić tych dwóch stanów.

To impulsywne zachowanie może sprawić, że dla osób z jednym z tych stanów wyzwaniem będzie regulacja emocji i podtrzymanie relacji interpersonalnych.

ADHD

    • Oznaczony przez impulsywność spowodowane przez problemy motoryczne
    • Może być spowodowane traumą
    • Objawy (np. trudności z koncentracją, niepokój, nadmierne mówienie)
    • Leczenie pomaga kontrolować myśli i zachowanie

BPD

    • Impulsywność jest powszechna i zazwyczaj jest wynikiem stresu.
    • Może być spowodowana traumą
    • Objawy (np. dysocjacja, samookaleczenia itp.) są mechanizmami ochronnymi.
    • Leczenie ma na celu zarządzanie regulacją emocjonalną

Impulsywność

Impulsywność w BPD jest często wyzwalana przez stres. W tym stanie trudno jest ludziom zidentyfikować wskazówki dotyczące kontekstu. Wskazówka kontekstowa to sytuacja, w której osoba korzysta z kontekstu, który jest wcześniej przechowywany w jej umyśle, aby opracować odpowiednią reakcję na scenariusz, którego aktualnie doświadcza.

Prowadzi to do trudności z emocjonalnie regulowane odpowiedzi, co prowadzi do impulsywnych zachowań, które mogą wywołać trudne relacje interpersonalne.

W ADHD, impulsywność jest związana z impulsywnością ruchową, co oznacza, że jest to reakcja somatyczna. Prowadzi to do wyzwań w zakresie regulacji bieżących reakcji, co skutkuje problemami z regulacją emocjonalną. Kiedy te problemy z regulacją emocji pojawiają się, impulsywność występuje, często prowadząc do problemów w relacjach.

Trauma może leżeć u podstaw obu schorzeń

Doświadczenie traumatycznych wydarzeń w dzieciństwie może prowadzić do rozwoju samego BPD lub ADHD. Możliwe jest również otrzymanie diagnozy współwystępowania obu tych zaburzeń.3 Pomimo wspólnej impulsywności, trudności w regulacji emocji, związku z traumatycznymi doświadczeniami i wyzwaniami w relacjach interpersonalnych, każde z tych zaburzeń ma wyraźnie odmienne objawy.

Objawy zaburzeń osobowości typu borderline

BPD jest bardziej złożone niż impulsywność i problemy w relacjach. Wahania nastroju i niestabilny obraz siebie odgrywają główną rolę w BPD. Może to prowadzić do tego, że osoby doświadczające BPD gwałtownie zmieniają reakcje na swój wewnętrzny i zewnętrzny świat.

Inne kluczowe objawy to:

  • Trudności w relacjach z powodu starań o uniknięcie porzucenia
  • Intensywne i niestabilne relacje interpersonalne
  • Wzorzec idealizacji i dewaluacji bliskich osób
  • Zachowania autodestrukcyjne
  • Myślenie samobójcze
  • Intensywny gniew, który trudno kontrolować
  • Dysocjacja

Ważne jest, aby pamiętać, że osoby, które doświadczają BPD nie zawsze będą doświadczać każdego pojedynczego objawu. Równie ważne jest, aby pamiętać, że każdy z tych objawów rozwijał się przez całe życie jako reakcja ochronna na traumę.

Czynniki ryzyka związane z zaburzeniem osobowości typu borderline

Kluczowym czynnikiem ryzyka, który został ustalony w badaniach nad BPD, są niekorzystne doświadczenia i traumy z dzieciństwa.

Cechy BPD mogą zacząć się ujawniać w okresie dojrzewania. Należy jednak pamiętać, że BPD nie jest spowodowane wyłącznie traumatycznymi doświadczeniami z dzieciństwa i nie u każdego, kto doświadczył traumy w dzieciństwie rozwinie się BPD.

Dodatkowym czynnikiem, który może prowadzić do rozwoju tego zaburzenia jest biologiczny temperament danej osoby. Oznacza to, że stan ten nie jest oparty wyłącznie na temperamencie czy doświadczeniach z dzieciństwa. Jest to raczej złożona interakcja między nimi, która prowadzi do tej diagnozy.

Objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi

Termin ADHD może być rzucany swobodnie przez tych, którzy mogą czuć się rozproszony w czasach. Jednak ADHD to stan, który zakłóca codzienne funkcjonowanie w szkole, pracy, domu i związkach. Istnieją dwa podtypy ADHD: nieuważny i nadpobudliwy. Ktoś może mieć jeden lub oba podtypy.

Objawy ADHD nieuważnego obejmują:

  • Trudności z utrzymaniem koncentracji na wykonywanych zadaniach
  • Popełnianie błędów, które dla innych mogą wydawać się nieostrożne
  • Trudności z wykonaniem zadań w domu, szkole i pracy
  • Częste gubienie rzeczy
  • Nadmierne zapominanie

Symptomy nadpobudliwego ADHD obejmują:

  • Problemy somatyczne związane z poruszaniem się i niepokojem
  • Naciskanie i nadmierne mówienie
  • Trudności z utrzymaniem pozycji siedzącej, gdy się tego od nas oczekuje (na przykład błądzenie po klasie w szkole lub częste chodzenie po biurze bez konkretnego powodu w pracy)

Niektórzy mogą zmagać się głównie z nieuwagą, podczas gdy inni mogą mieć silną mieszankę nadaktywności i impulsywności. Nierzadko u osób występują wszystkie te objawy, co przyczynia się do złożoności tego schorzenia.

Czynniki ryzyka ADHD

ADHD jest uważany za zaburzenie neurorozwojowe. Oznacza to, że rozwój tego stanu jest spowodowany nieprawidłowym funkcjonowaniem mózgu. Zgodnie z DSM-5 objawy muszą wystąpić w dzieciństwie, szczególnie przed 12 rokiem życia.

Niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa mogą być również czynnikiem ryzyka dla rozwoju ADHD.

Czy ktoś może mieć BPD i ADHD w tym samym czasie?

Możliwe jest współwystępowanie diagnozy BPD i ADHD. Związek między tymi stanami staje się coraz częściej badanym zjawiskiem. Niektórzy eksperci uważają, że te warunki mogą wystąpić w tym samym czasie, ponieważ ADHD nadaje do biologicznych podatności, które mogą prowadzić do BPD.

Inni eksperci uważają, że te warunki są powiązane ze względu na wspólne czynniki ryzyka traumy i podatności biologicznej.

Diagnoza BPD i ADHD

Zarówno BPD jak i ADHD są diagnozowane poprzez dokładną ocenę przeprowadzoną przez wyszkolonego specjalistę zdrowia psychicznego wykorzystującego informacje diagnostyczne DSM-5.

W przypadku BPD może zostać wydane skierowanie do lekarza ogólnego w celu przeprowadzenia badań medycznych, aby wykluczyć wszelkie choroby, które mogłyby przyczynić się do wystąpienia objawów.

Leczenie BPD i ADHD

Kolejną wspólną cechą BPD i ADHD jest to, że leki i psychoterapia są sugerowanymi metodami leczenia tych stanów. Jednak konkretne zabiegi i leki dla każdego stanu są zupełnie inne.

ADHD ma również pewne sposoby leczenia, które obejmują terapię rodzinną i wsparcie w szkole dla tych, którzy są zdiagnozowani jako nastolatkowie.

Leki na BPD są przepisywane w celu opanowania objawów zaburzenia, takich jak wahania nastroju lub stany depresyjne, a nie w celu leczenia zaburzenia jako całości. Dialektyczna terapia behawioralna, znana również jako DBT, została opracowana z myślą o leczeniu osób doświadczających BPD. Wykorzystuje ona uważność (mindfulness) do rozwijania umiejętności regulacji emocji.

Leki na ADHD są albo stymulantami albo niestymulantami. Stymulanty mogą pomóc w produkcji istotnych substancji chemicznych w mózgu, które wspierają myślenie i uwagę. Leki niestymulujące mogą działać dłużej i są często przepisywane, gdy lek stymulujący nie był najlepszy ze względu na skutki uboczne i/lub skuteczność.

Sugerowana terapia dla ADHD jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która skupia się na zrozumieniu swoich myśli, aby zacząć kontrolować swoje działania. Terapia rodzinna i szkolenia umiejętności rodziców są dwie opcje leczenia skierowane do opiekunów dzieci z ADHD. To może pomóc wzmocnić wsparcie w domu dla dziecka doświadczającego ADHD.

Dodatkowo, niektóre dzieci mogą być oferowane akademickich zakwaterowanie, takie jak dodatkowy czas podczas podejmowania egzaminów i specjalistycznych planów w klasie. Grupy wsparcia dla ADHD są kolejnym zalecanym linii wsparcia.

Podsumowanie

BPD i ADHD to schorzenia, które mogą stanowić duże wyzwanie. Niezależnie od tego, czy dana osoba ma indywidualną diagnozę jednego z tych schorzeń, czy doświadcza obu, ważne jest, aby pamiętać, że wsparcie jest dostępne. Jeśli czujesz, że możesz doświadczać jednego lub obu tych stanów, znajdź specjalistę od zdrowia psychicznego i grupę wsparcia, aby uzyskać pomoc i ulgę.

Więcej informacji

  • verywellmind.com/understanding-borderline-personality-disorder-and-adhd-5223788