Leki są zwykle jednym z go-to leczenia dla dorosłych i dzieci do czynienia z zaburzeniami koncentracji uwagi / nadpobudliwości, ale dla tych, którzy chcą dodatkowego wsparcia lub nie chcą brać leki, terapia dla ADHD może być pomocne w zarządzaniu ich stanu.

Czy szukasz konkretnych kroków do podjęcia i umiejętności do nauki lub bardziej zorientowane na wgląd terapii, aby dowiedzieć się, jak niektóre z nawyków wpływają na swoje życie i relacje, jest rodzaj terapii tam dla Ciebie.

Rodzaje ADHD

Istnieją trzy główne typy ADHD, choć leczenie ich wszystkich wygląda w dużej mierze podobnie:

  • ADHD typu mieszanego: Ten typ, najczęstszy, jest połączeniem zachowań impulsywnych i nadpobudliwych z nieuwagą i rozproszeniem uwagi.
  • ADHD, typ impulsywny/nadpobudliwy: Najrzadziej występująca postać ADHD, charakteryzuje się impulsywnymi i nadpobudliwymi zachowaniami bez nieuwagi i rozproszenia uwagi.
  • ADHD typu nieuważnego i roztargnionego: Objawy tego typu obejmują zazwyczaj nieuwagę i rozproszenie uwagi, bez nadpobudliwości.

Rodzaje terapii w przypadku ADHD

Istnieje wiele różnych rodzajów terapii dla ADHD, choć niektóre metody mogą się różnić między dziećmi i dorosłymi. Rodzaje terapii stosowanej w leczeniu ADHD obejmują dialektyczną terapię behawioralną oraz terapię poznawczą opartą na uważności (mindfulness-based cognitive therapy).

Terapia dla dorosłych z ADHD

Leczenie dla dorosłych z ADHD będzie wyglądać nieco inaczej niż leczenie dzieci z ADHD. W terapii dzieci z ADHD mogą brać udział nauczyciele, rodzice lub oboje.

Terapia poznawczo-behawioralna dla ADHD

Terapia poznawczo-behawioralna jest ogólnie uważana za złoty standard w psychoterapii ADHD. Podczas gdy “zwykłe” CBT może być pomocne dla ADHD, istnieją również specyficzne rodzaje CBT dla ADHD.

Niektóre z tych rzeczy, które mogą pomóc, obejmują poprawę codziennych problemów życiowych, takich jak prokrastynacja, problemy z zarządzaniem czasem i słabe planowanie. CBT pomaga ludziom znaleźć nowe strategie radzenia sobie, a także odnaleźć emocje i zachowania, które przeszkadzają w realizacji strategii.

Model CBT dla ADHD opiera się na trzech podstawowych modułach i dwóch opcjonalnych:

  • Psychoedukacja i Organizowanie/planowanie
  • Radzenie sobie z rozproszeniem uwagi
  • Myślenie adaptacyjne

Opcjonalny:

  • Radzenie sobie z prokrastynacją
  • Zaangażowanie partnera lub współmałżonka

Terapia poznawcza oparta na uważności (Mindfulness-Based Cognitive Therapy)

Badania wykazały, że ten rodzaj terapii może być pomocny ze względu na to, jak medytacja i uważność wpływają na mózg i neuropsychiatrię.

Niektóre korzyści mogą obejmować:

  • Ograniczenie błądzenia myślami, śnienia w ciągu dnia i rozproszenia uwagi poprzez poprawę funkcjonowania sieci trybu domyślnego w mózgu, która moduluje uwagę
  • Nauka obserwacji stanów emocjonalnych
  • Regulację emocjonalną
  • Poprawa funkcjonowania wykonawczego

Dialektyczna terapia behawioralna

Dialektyczna terapia behawioralna to kolejna forma terapii często stosowana w przypadku osób z ADHD. Ten rodzaj terapii skupia się na uczeniu ludzi umiejętności radzenia sobie z ADHD poprzez następujące moduły: Mindfulness, Regulacja Emocji, Efektywność Interpersonalna i Tolerancja Stresu, Impulsywność/Hyperaktywność i Uwaga.

O skuteczności tego programu świadczy fakt, że pacjenci z grupy kontrolnej, znajdujący się na liście oczekujących, mieli tendencję do pogłębiania się problemów z uwagą i nadpobudliwością w okresie oczekiwania na leczenie. Pacjenci, którzy byli poddawani terapii, radzili sobie lepiej, co zostało zmierzone za pomocą Inwentarza Stanu i Cechy Ekspresji Gniewu (STAXI), który ocenia regulację emocjonalną i kontrolę impulsów.

Coaching ADHD

Chociaż technicznie rzecz biorąc nie jest to psychoterapia, coaching ADHD zyskuje popularność jako sposób radzenia sobie z objawami i jakością życia osób z ADHD. Chociaż nie ma standardowego protokołu, ten rodzaj coachingu zazwyczaj obejmuje wyznaczanie celów i zadań domowych, omawianie sukcesów i przeszkód oraz rozwiązywanie problemów.

Trenerzy stosowali takie techniki, jak wiadomości tekstowe, e-maile lub przypomnienia telefoniczne, aby pomóc klientom w osiągnięciu ich celów.

Osoby były zachęcane do korzystania z nagród własnych lub nagród od trenera lub innych osób.

Psychoterapia wspierająca

Terapia wspierająca7 jest formą terapii, która pomaga pacjentom zoptymalizować posiadane już umiejętności radzenia sobie z problemami, tak aby mogli oni wykorzystać je do zmniejszenia stresu i radzenia sobie z objawami, takimi jak zarządzanie czasem i organizacja.

Ten rodzaj terapii jest w dużym stopniu ukierunkowany na pacjenta, skoncentrowany na objawach i wymierny – np. planowanie opanowania lęku lub radzenia sobie z zadaniami na studiach.

Terapia interpersonalna

Terapia interpersonalna jest zazwyczaj stosowana w celu rozwiązania problemów, które mogły powstać między klientem a innymi osobami z powodu nieporozumień wynikających z objawów ADHD, takich jak zapominanie lub zwlekanie, które mają wpływ na osoby w ich życiu.

Jedną z kluczowych cech tego typu terapii jest to, że może być używany przez terapeutę, aby pomóc klientowi zobaczyć różnicę między ich wewnętrznych doświadczeń i jak ich zachowania wpływają na innych.

Ten rodzaj terapii może również dotyczyć problemów osobistych, takich jak poczucie porażki lub niska samoocena, które odnoszą się do zdolności osoby do radzenia sobie z objawami ADHD.

Terapia grupowa

Terapia grupowa może być pomocny sposób dla osób z ADHD, aby dowiedzieć się od innych ludzi do czynienia z podobnymi rodzajami wyzwań i jak radzili sobie z nimi lub je przezwyciężyć.

Szczególny rodzaj terapii grupowej dla ADHD-I (typ nieuważny) o nazwie CBT dla ADHD-I uczy członków grupy planowania, jak rozpoczynać i kończyć zajęcia, zmiany stylu życia oraz jak rozwiązywać problemy w tych obszarach.

Wykorzystuje on kombinację stosowania technik na sesjach stacjonarnych oraz zadań domowych poza grupami. Stosuje się także medytację mindfulness, aby pomóc członkom grupy zredukować stres i poprawić regulację uwagi.

Terapia narracyjna

Terapia narracyjna okazała się pomocna u osób z ADHD w zmniejszeniu piętna, jakie mogą one odczuwać. Wiele osób z ADHD wmawia sobie, że są leniwi i nieosiągalni, co prowadzi ich do zastanawiania się, jaki jest cel podejmowania prób i w ten sposób staje się samospełniającą się przepowiednią.

Terapia narracyjna może pomóc osobom z ADHD uzewnętrznić swoje problemy, tak aby brak uwagi stał się problemem, a nie “to ja jestem problemem”. Ten rodzaj terapii może również pomóc ludziom zidentyfikować “błyskotliwe momenty”, kiedy rzeczy różnią się od historii, które sobie opowiadają, tak aby mogli zobaczyć swoje mocne strony, a nie wyzwania.

W jednym z badań9 nad dziewczętami w wieku szkolnym, które uczestniczyły w narracyjnej terapii grupowej, stwierdzono, że po terapii poprawiły się ich wyniki w szkole, ponieważ zidentyfikowały i zastąpiły negatywne przekonania na swój temat. Terapia narracyjna zwiększyła także ich zdolność do dostrzegania, że mogą znaleźć własne rozwiązania problemów (stosownie do wieku).

Terapia ADHD dla dzieci

W przypadku dzieci z ADHD istnieją dwa główne sposoby prowadzenia terapii: przez rodziców i przez nauczycieli, każdy z innych powodów. Obie te metody są oparte na współpracy, w której rodzice i nauczyciele pracują razem, niezależnie od tego, który z nich ją prowadzi.

W terapii behawioralnej prowadzonej przez rodziców, rodzice uczą się:

  • Jak dyscyplinować dziecko w sposób konsekwentny i odpowiedni do jego stanu
  • Jak wprowadzać strukturę
  • Jak wprowadzać pozytywne wzmocnienie
  • Pozytywnych sposobów interakcji z dzieckiem

W ramach terapii behawioralnej prowadzonej przez nauczycieli nauczyciele uczą się podobnych strategii: jak uczyć dzieci z ADHD radzenia sobie z wyzwaniami, jak pomagać im w zarządzaniu czasem i organizacją oraz jak pomagać im w przezwyciężaniu problemów emocjonalnych i behawioralnych.

Więcej informacji

  • verywellmind.com/types-of-therapy-for-adhd-5272434