Diagnoza autyzmu obejmuje spektrum dzieci z szerokim zakresem umiej\u0119tno\u015bci i upo\u015bledze\u0144. Z tego powodu to zaburzenie rozwojowe mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnie w zale\u017cno\u015bci od dziecka. Wielu ekspert\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 diagnozowaniem i leczeniem dzieci z autyzmem lubi powtarza\u0107: “Je\u015bli widzia\u0142e\u015b jedno dziecko z autyzmem, to widzia\u0142e\u015b jedno dziecko z autyzmem”.<\/p>\n
R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu (ASD) mo\u017ce utrudnia\u0107 prawid\u0142ow\u0105 diagnoz\u0119. Czasami dzieci autystyczne s\u0105 mylnie diagnozowane jako cierpi\u0105ce na inne zaburzenie, np. ADHD, lub m\u00f3wi si\u0119 im, \u017ce nic im nie dolega. W innych przypadkach dzieci s\u0105 diagnozowane jako autystyczne, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci nimi nie s\u0105.<\/p>\n
Dlatego tak wa\u017cne jest, aby rodzice wiedzieli, jakie elementy powinny sk\u0142ada\u0107 si\u0119 na diagnoz\u0119 autyzmu: Jakie informacje powinny by\u0107 brane pod uwag\u0119 przez lekarza oceniaj\u0105cego dziecko? Sk\u0105d mo\u017cna wiedzie\u0107, czy lekarz post\u0119puje zgodnie z najlepszymi praktykami podczas przeprowadzania oceny autyzmu?<\/p>\n
Problemy z komunikacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i interakcj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 s\u0105 cz\u0119sto wskazywane jako mo\u017cliwe oznaki autyzmu, co jest jednym ze \u017ar\u00f3de\u0142 nieporozumie\u0144. “Jest wiele rzeczy, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 problemy spo\u0142eczne” – wskazuje dr Susan Epstein, neuropsycholog. “Istniej\u0105 subtelne zaburzenia j\u0119zykowe, kt\u00f3re mog\u0105 uchodzi\u0107 za autyzm. Albo inne zaburzenia, zw\u0142aszcza gdy wyst\u0119puj\u0105 w skupiskach -ADHD, zaburzenia uczenia si\u0119, depresja”.<\/p>\n
Je\u015bli dziecko ma problemy z formu\u0142owaniem fraz lub zda\u0144, na przyk\u0142ad, mo\u017ce to stworzy\u0107 sytuacj\u0119, kt\u00f3ra na pierwszy rzut oka mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 jak oznaka autyzmu, ale mo\u017ce mie\u0107 inne przyczyny. “Dziecko ma problemy z komunikacj\u0105, co powoduje problemy w kontaktach z r\u00f3wie\u015bnikami, dlatego mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wycofane. Wygl\u0105da to tak, jakby mia\u0142o problemy spo\u0142eczne, i tak jest, ale s\u0105 one innej natury” – wyja\u015bnia dr Epstein.<\/p>\n
Postawienie w\u0142a\u015bciwej diagnozy wymaga zebrania i zinterpretowania wielu informacji o dziecku. Dr Epstein, kt\u00f3ry specjalizuje si\u0119 w ocenie zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu, zaleca, aby przed postawieniem diagnozy dzieci by\u0142y poddawane ocenie wykraczaj\u0105cej poza badania przesiewowe i narz\u0119dzia diagnostyczne, aby uzyska\u0107 jak najpe\u0142niejszy obraz tego, co si\u0119 dzieje.<\/p>\n
Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych test\u00f3w przesiewowych, kt\u00f3re pediatrzy lub inni lekarze mog\u0105 stosowa\u0107 jako pierwszy krok do ustalenia, czy dziecko mo\u017ce mie\u0107 autyzm, przed rozpocz\u0119ciem formalnej oceny. Niekt\u00f3re z nich to kwestionariusze wype\u0142niane przez rodzic\u00f3w, inne to oceny przeprowadzane przez lekarzy. Zmodyfikowana Lista Kontrolna Autyzmu u Maluch\u00f3w (Modified Checklist for Autism in Toddlers, M-CHAT) jest kwestionariuszem u\u017cywanym do identyfikacji czerwonych flag. M-CHAT zawiera pytania dotycz\u0105ce zachowa\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na autyzm, ale dr Epstein ostrzega, \u017ce test celowo “rzuca bardzo szerok\u0105 sie\u0107”, wi\u0119c cz\u0119sto wskazuje dzieci, kt\u00f3re mog\u0105, ale nie musz\u0105 by\u0107 autystyczne. Podobne skale obejmuj\u0105 Skal\u0119 Oceny Autyzmu Dzieci\u0119cego oraz Kwestionariusz Wiek\u00f3w i Etap\u00f3w, kt\u00f3ry jest bardziej podstawowym narz\u0119dziem do badania rozwoju.<\/p>\n
Skala STAT (Screening Tool for Autism in Toddlers and Young Children) jest kolejnym narz\u0119dziem przesiewowym, kt\u00f3re bardziej szczeg\u00f3\u0142owo ni\u017c inne wymienione skriningi bada zachowania zwi\u0105zane z symptomami autyzmu, ale nadal ma s\u0142u\u017cy\u0107 jako narz\u0119dzie do wychwytywania dzieci, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 poddane dalszej ocenie. Same wyniki test\u00f3w przesiewowych nie powinny by\u0107 nigdy traktowane jako diagnoza.<\/p>\n
Je\u015bli wynik badania przesiewowego wskazuje, \u017ce dziecko mo\u017ce mie\u0107 zaburzenia ze spektrum autyzmu, powinno ono zosta\u0107 poddane kompleksowej ocenie przez osob\u0119 przeszkolon\u0105 w diagnozowaniu autyzmu.<\/p>\n
Ocena ta cz\u0119sto rozpoczyna si\u0119 od instrumentu diagnostycznego, takiego jak Harmonogram Obserwacji Autyzmu (Autism Diagnostic Observation Schedule, ADOS-2). ADOS jest testem sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z r\u00f3\u017cnych modu\u0142\u00f3w, dostosowanych do potrzeb r\u00f3\u017cnych dzieci. Istnieje wersja dla maluch\u00f3w, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na zabawie. Dla dzieci w wieku powy\u017cej 30 miesi\u0119cy istniej\u0105 modu\u0142y, kt\u00f3re obejmuj\u0105 wi\u0119cej konwersacji, zgodnie z poziomem j\u0119zykowym dziecka.<\/p>\n
To nie jest test, w kt\u00f3rym s\u0105 prawid\u0142owe odpowiedzi. Celem ADOS jest ocena umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych i powtarzaj\u0105cych si\u0119 zachowa\u0144 dziecka podczas badania. Oznacza to, \u017ce osoba oceniaj\u0105ca zwraca uwag\u0119 na takie rzeczy, jak to, czy dziecko prosi o pomoc, kiedy jej potrzebuje, czy daje innym ludziom szans\u0119 wypowiedzenia si\u0119 i czy pod\u0105\u017ca za zmianami tematu.<\/p>\n
Skala Komunikacji i Zachowa\u0144 Symbolicznych (Communication and Symbolic Behavior Scales – CSBS) to kolejny dobry instrument diagnostyczny dla maluch\u00f3w i ma\u0142ych dzieci. Ten oparty na zabawie instrument jest r\u00f3wnie\u017c poparty badaniami, ale jest rzadziej u\u017cywany ni\u017c ADOS, kt\u00f3ry obejmuje szerszy zakres wiekowy.<\/p>\n
Dr Epstein zauwa\u017ca, \u017ce nawet przy u\u017cyciu tych narz\u0119dzi wa\u017cne jest, aby wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z pracownikiem s\u0142u\u017cby zdrowia psychicznego, kt\u00f3ry ma do\u015bwiadczenie w diagnozowaniu os\u00f3b ze spektrum autyzmu. “Chcesz pracowa\u0107 z kim\u015b, kto rozumie subtelno\u015bci” – m\u00f3wi. “Na przyk\u0142ad osoba, kt\u00f3ra ma du\u017ce do\u015bwiadczenie, b\u0119dzie w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107, czy dziecko ma s\u0142aby kontakt wzrokowy, poniewa\u017c jest nie\u015bmia\u0142e, od tego, czy kontakt wzrokowy jest s\u0142aby w spos\u00f3b, jakiego oczekujemy w przypadku zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu”.<\/p>\n
Ostatnie badanie podkre\u015bla trudno\u015bci w rozr\u00f3\u017cnieniu autyzmu od innych zaburze\u0144, takich jak ADHD, nawet przy u\u017cyciu narz\u0119dzi zgodnych ze z\u0142otym standardem, takich jak ADOS. Badanie przeprowadzone na dzieciach w wieku szkolnym z wysokim poziomem funkcjonowania werbalnego wykaza\u0142o, \u017ce 21% dzieci z ADHD – ale nie z autyzmem – spe\u0142nia\u0142o kryteria diagnostyczne autyzmu, gdy zastosowano wobec nich ADOS.<\/p>\n
“W momencie, gdy b\u0119dziemy diagnozowa\u0107 na \u015blepo na podstawie wyniku, b\u0119dziemy myli\u0107 kategorie wielu dzieci” – m\u00f3wi Spectrum, internetowemu czasopismu po\u015bwi\u0119conemu badaniom nad autyzmem, g\u0142\u00f3wny badacz Somer Bishop, adiunkt psychiatrii na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco. “Narz\u0119dzia te zosta\u0142y zaprojektowane, aby pom\u00f3c w podejmowaniu decyzji klinicznych, ale nie zast\u0119puj\u0105 one m\u00f3zgu klinicznego”.<\/p>\n
Catherine Lord, dyrektor Center for Autism and the Developing Brain w New York-Presbyterian Hospital, kt\u00f3ra opracowa\u0142a ADOS, dodaje, \u017ce wa\u017cne jest, aby wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 motywacj\u0119 zachowania. Dziecko z ADHD mo\u017ce unika\u0107 spojrzenia doros\u0142ego, poniewa\u017c my\u015bli, \u017ce zrobi\u0142o co\u015b z\u0142ego – m\u00f3wi Spectrum – a nie z powodu deficytu spo\u0142ecznego. Twarz dziecka mo\u017ce by\u0107 bez wyrazu, poniewa\u017c jest ono znudzone lub rozkojarzone, a nie dlatego, \u017ce og\u00f3lnie jest mniej ekspresyjne.<\/p>\n
Skanery i narz\u0119dzia diagnostyczne to sposoby zbierania informacji, ale nale\u017cy je rozpatrywa\u0107 w kontek\u015bcie innych informacji uzyskanych od r\u00f3\u017cnych doros\u0142ych znaj\u0105cych dziecko. Pe\u0142na ocena powinna obejmowa\u0107 tak\u017ce dok\u0142adny wywiad z rodzicami dziecka, kt\u00f3ry dotyczy og\u00f3lnego rozwoju i bie\u017c\u0105cych problem\u00f3w. W wywiadzie zostan\u0105 r\u00f3wnie\u017c dok\u0142adnie zbadane objawy zwi\u0105zane z ASD. Aby zebra\u0107 wi\u0119cej informacji, rodzice mog\u0105 zosta\u0107 poproszeni o wype\u0142nienie specjalnych kwestionariuszy.<\/p>\n
Jednym z takich kwestionariuszy jest Autism Diagnostic Interview, Revised (ADI-R), kt\u00f3ry cz\u0119sto jest \u0142\u0105czony z ADOS. Jednak\u017ce ADI-R trwa dwie godziny, co sprawia, \u017ce jest trudny do zastosowania w ocenie klinicznej, zauwa\u017ca dr Epstein. Wywiad oparty na ADI-R lub li\u015bcie kontrolnej dla rodzic\u00f3w, takiej jak Kwestionariusz Komunikacji Spo\u0142ecznej, mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c skuteczny, je\u015bli jest prowadzony przez klinicyst\u0119 przeszkolonego w diagnozowaniu autyzmu.<\/p>\n
Dr Epstein wyja\u015bnia, \u017ce wa\u017cne jest, aby w wywiadzie uwzgl\u0119dni\u0107 informacje dotycz\u0105ce wczesnego rozwoju, poniewa\u017c w wielu przypadkach objawy s\u0105 bardziej widoczne wcze\u015bniej, na przyk\u0142ad oko\u0142o czwartego roku \u017cycia, ale s\u0142abn\u0105 wraz z rozwojem dziecka. “Je\u015bli nie zwr\u00f3cisz uwagi na ten wczesny rozw\u00f3j, a masz na przyk\u0142ad o\u015bmio- lub dziesi\u0119ciolatka, ryzykujesz, \u017ce naprawd\u0119 wiele stracisz” – ostrzega. Posiadanie informacji o wczesnym rozwoju mo\u017ce pom\u00f3c lekarzowi w postawieniu dok\u0142adniejszej diagnozy.<\/p>\n
Je\u015bli dziecko jest w wieku szkolnym, pomocna mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rozmowa z nauczycielem dziecka, aby pozna\u0107 jego punkt widzenia. Wizyta w szkole w celu obserwacji dziecka by\u0142aby “absolutnym idea\u0142em” – m\u00f3wi dr Epstein, ale nie zawsze jest mo\u017cliwa. Rozmowa z nauczycielem lub wype\u0142nienie przez niego kwestionariusza da osobie przeprowadzaj\u0105cej ocen\u0119 pewien wgl\u0105d w to, co nauczyciel widzi bezpo\u015brednio w szkole, a co mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 od tego, co rodzice widz\u0105 w domu.<\/p>\n
Ocena powinna zawiera\u0107 tak\u017ce pewne testy poznawcze. Jednym z powod\u00f3w jest to, \u017ce testy poznawcze daj\u0105 osobie przeprowadzaj\u0105cej ocen\u0119 kolejn\u0105 szans\u0119 na zbadanie zachowania dziecka, ale tym razem w innych okoliczno\u015bciach. ADOS jest testem obci\u0105\u017caj\u0105cym spo\u0142ecznie, a tak\u017ce mniej ustrukturyzowanym, co mo\u017ce by\u0107 trudne dla niekt\u00f3rych dzieci. Dr Epstein wyja\u015bnia, \u017ce niekt\u00f3re dzieci lepiej radz\u0105 sobie podczas bardziej ustrukturyzowanego testu poznawczego, kiedy odpowiadaj\u0105 na konkretne pytania. “A mo\u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 denerwowa\u0107 podczas testu poznawczego, je\u015bli nie b\u0119d\u0105 zna\u0142y odpowiedzi na konkretne pytanie, i mog\u0105 si\u0119 wtedy z\u0142o\u015bci\u0107” – m\u00f3wi dr Epstein. Wszystkie te informacje s\u0105 przydatne dla osoby przeprowadzaj\u0105cej ocen\u0119.<\/p>\n
Testy poznawcze s\u0105 wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce chcemy dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o sposobie my\u015blenia dziecka – na przyk\u0142ad o tym, jak dziecko organizuje i planuje lub rozwi\u0105zuje problemy. Dr Epstein wyja\u015bnia: “Je\u015bli nie znasz mocnych i s\u0142abych stron dziecka, nie mo\u017cesz wnie\u015b\u0107 znacz\u0105cego wk\u0142adu w tworzenie programu edukacyjnego dla niego w szkole. Chcesz by\u0107 w stanie powiedzie\u0107: ‘On mo\u017ce zrobi\u0107 to, on nie mo\u017ce zrobi\u0107 tamtego, oto czego potrzebuje, aby m\u00f3c zrobi\u0107 to’. ”<\/p>\n
Badania przesiewowe s\u0105 cz\u0119sto przeprowadzane przez pediatr\u00f3w, ale je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 czerwone flagi wskazuj\u0105ce na konieczno\u015b\u0107 dalszej oceny, najlepiej jest wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z kim\u015b, kto ma do\u015bwiadczenie i wiedz\u0119 w diagnozowaniu dzieci ze spektrum autyzmu. “Nie idziemy do lekarza, kt\u00f3ry przeszed\u0142 dwa lub trzy przeszczepy serca, prawda?” – m\u00f3wi dr Epstein. “Tak samo jest z autyzmem. Potrzebny jest kto\u015b, kto widzia\u0142 setki dzieci o r\u00f3\u017cnych cechach – dzieci typowe, niepe\u0142nosprawne intelektualnie, autystyczne – i wie, czego szuka\u0107.” O\u015brodki akademickie i medyczne s\u0105 cz\u0119sto dobrymi miejscami, gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 do\u015bwiadczonych diagnost\u00f3w.<\/p>\n
Rodzice mog\u0105 zada\u0107 kilka pyta\u0144, aby oceni\u0107 do\u015bwiadczenie potencjalnego lekarza. Na przyk\u0142ad:<\/p>\n
Postaraj si\u0119 znale\u017a\u0107 lekarza, kt\u00f3ry jest w stanie \u0142atwo odpowiedzie\u0107 na Twoje pytania i sprawia, \u017ce czujesz si\u0119 komfortowo. Lekarz, kt\u00f3ry powa\u017cnie traktuje Twoje obawy i jest do\u015bwiadczony w ocenie zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu, jest niezb\u0119dny do postawienia trafnej diagnozy.<\/p>\n
Wi\u0119cej informacji:<\/span><\/strong><\/p>\n Diagnoza autyzmu obejmuje spektrum dzieci z szerokim zakresem umiej\u0119tno\u015bci i upo\u015bledze\u0144. Z tego powodu to zaburzenie rozwojowe mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnie w zale\u017cno\u015bci od dziecka….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1825,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[44],"tags":[156,158,157,159,161,162,160],"yoast_head":"\n\n