Dziewcz\u0119ta cz\u0119sto nie s\u0105 diagnozowane, poniewa\u017c nie pasuj\u0105 do stereotyp\u00f3w autyzmu i lepiej ni\u017c ch\u0142opcy maskuj\u0105 objawy.<\/p>\n
Wed\u0142ug najnowszych danych Centr\u00f3w Kontroli Chor\u00f3b na spektrum autyzmu choruje znacznie wi\u0119cej ch\u0142opc\u00f3w ni\u017c dziewcz\u0105t: na ka\u017cd\u0105 autystyczn\u0105 dziewczynk\u0119 przypada ponad czterech ch\u0142opc\u00f3w. Naukowcy wskazuj\u0105 na r\u00f3\u017cnice genetyczne. Jednak klinicy\u015bci i badacze zdali sobie r\u00f3wnie\u017c spraw\u0119, \u017ce wiele “lepiej funkcjonuj\u0105cych” autystycznych dziewcz\u0105t jest po prostu pomijanych. Nazywa si\u0119 je “zagubionymi dziewczynkami” lub “ukrywaj\u0105cymi si\u0119 na widoku”, poniewa\u017c s\u0105 przeoczone lub p\u00f3\u017ano zdiagnozowane. Nie pasuj\u0105 do stereotyp\u00f3w lub ich objawy s\u0105 b\u0142\u0119dnie interpretowane jako co\u015b innego. Mog\u0105 te\u017c lepiej ukrywa\u0107 objawy, przynajmniej w m\u0142odym wieku.<\/p>\n
Nawet je\u015bli dziewcz\u0119ta prezentuj\u0105 si\u0119 wyra\u017aniej, mog\u0105 zosta\u0107 przeoczone. We\u017amy na przyk\u0142ad dw\u00f3jk\u0119 dzieci Melissy. Oboje maj\u0105 zdiagnozowany autyzm. Ale chocia\u017c objawy u c\u00f3rki Lisy by\u0142y o wiele bardziej oczywiste ni\u017c u syna Justina, objawy u dziewczynki by\u0142y przez trzy lata ignorowane przez r\u00f3\u017cnych lekarzy.<\/p>\n
“Na papierze” – m\u00f3wi Melissa – “wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce spe\u0142nia wszystkie kryteria”. Lisa mia\u0142a znaczne op\u00f3\u017anienie j\u0119zykowe – nie m\u00f3wi\u0142a zdaniami do czwartego roku \u017cycia – nie bawi\u0142a si\u0119 w udawanie i ka\u017cdego dnia miewa\u0142a stany l\u0119kowe. Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c inne objawy, takie jak uk\u0142adanie pluszak\u00f3w w rz\u0119dzie, kr\u0119cenie si\u0119 w k\u00f3\u0142ko i ci\u0105g\u0142e poszukiwanie bod\u017ac\u00f3w sensorycznych. Nie by\u0142a te\u017c w stanie poradzi\u0107 sobie z \u017cadn\u0105 zmian\u0105 rutyny.<\/p>\n
Mimo \u017ce problemy Lisy kwalifikowa\u0142y j\u0105 do Wczesnej Interwencji w wieku 18 miesi\u0119cy, dopiero w wieku 6 lat neurolog rozwojowy zdiagnozowa\u0142 u niej autyzm.<\/p>\n
Syn Melissy r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 zdiagnozowany w wieku 6 lat – ale przez pierwszego lekarza, kt\u00f3ry go zobaczy\u0142, mimo \u017ce jego objawy by\u0142y o wiele mniej oczywiste.<\/p>\n
“Pediatra rozwojowy, kt\u00f3ry widzia\u0142 Lis\u0119, nie wierzy\u0142, \u017ce autyzm jest powszechny u dziewczynek. Wymy\u015bla\u0142 usprawiedliwienia dla jej zachowania i powody, dla kt\u00f3rych nie mog\u0142a by\u0107 chora” – opowiada Melissa. “W pewnym momencie powiedziano nam nawet, \u017ce moja c\u00f3rka po prostu ma nisk\u0105 samoocen\u0119 i dlatego nie m\u00f3wi. I oczywi\u015bcie, \u017ce jej problemy to tylko problemy wychowawcze. Nigdy nie powiedziano nam tego samego o naszym synu”.<\/p>\n
Autyzm to zaburzenie rozwojowe, kt\u00f3re charakteryzuje si\u0119 dwoma nietypowymi rodzajami zachowa\u0144: deficytami w zakresie komunikacji i umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych oraz ograniczonymi lub powtarzaj\u0105cymi si\u0119 zachowaniami. Dzieci z autyzmem cz\u0119sto maj\u0105 te\u017c problemy z przetwarzaniem sensorycznym. Ale tu pojawia si\u0119 problem, jak twierdzi dr Susan F. Epstein, neuropsycholog kliniczny. “Model, kt\u00f3ry mamy dla klasycznej diagnozy autyzmu, okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 modelem m\u0119skim. Nie znaczy to, \u017ce dziewczynki nigdy nie pasuj\u0105 do tego modelu, ale dziewczynki zwykle prezentuj\u0105 si\u0119 spokojniej, z mniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 powtarzaj\u0105cych si\u0119 i ograniczonych zachowa\u0144, lub te\u017c przejawiaj\u0105 je w inny spos\u00f3b.”<\/p>\n
Stereotypy mog\u0105 przeszkadza\u0107 w rozpoznaniu. “Tak wi\u0119c tam, gdzie ch\u0142opcy przegl\u0105daj\u0105 rozk\u0142ady jazdy poci\u0105g\u00f3w, dziewczynki mog\u0105 wykazywa\u0107 nadmierne zainteresowanie ko\u0144mi lub jednoro\u017ccami, co nie jest dla nich niczym dziwnym” – zauwa\u017ca dr Epstein. “Ale poziom zainteresowania mo\u017ce zosta\u0107 przeoczony, a poziom dziwno\u015bci mo\u017ce by\u0107 nieco bardziej st\u0142umiony. Nie jest to tak oczywiste dla niewprawnego oka”. Dodaje, \u017ce wraz z rozwojem spektrum coraz trudniej jest zdiagnozowa\u0107 tak\u017ce mniej dotkni\u0119tych nim ch\u0142opc\u00f3w.<\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci, wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych w 2005 roku na Uniwersytecie Stanforda, autystyczne dziewcz\u0119ta wykazuj\u0105 mniej powtarzalnych i ograniczonych zachowa\u0144 ni\u017c ch\u0142opcy. Badanie wykaza\u0142o r\u00f3wnie\u017c, \u017ce r\u00f3\u017cnice w budowie m\u00f3zgu autystycznych ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0105t wyja\u015bniaj\u0105 t\u0119 rozbie\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n
Dr Wendy Nash, psychiatra dzieci\u0119cy i m\u0142odzie\u017cowy, dodaje, \u017ce dziewcz\u0119ta cz\u0119\u015bciej kontroluj\u0105 swoje zachowanie w miejscach publicznych, wi\u0119c nauczyciele nie wychwytuj\u0105 r\u00f3\u017cnic. “Wiele dziewcz\u0105t z autyzmem zostaje wykluczonych, poniewa\u017c mog\u0105 si\u0119 u\u015bmiecha\u0107, mie\u0107 nieco lepszy kontakt wzrokowy lub s\u0105 bardziej zmotywowane spo\u0142ecznie. Mo\u017ce to by\u0107 bardziej subtelna prezentacja” – wyja\u015bnia dr Nash. Je\u015bli dziewczynki s\u0105 spo\u0142ecznie zainteresowane, ale dziwne, a tak jest w przypadku wi\u0119kszo\u015bci z nich, dodaje: “My\u015bl\u0119, \u017ce ludzie je pomijaj\u0105”.<\/p>\n
Dr Epstein twierdzi, \u017ce istnieje jeszcze jeden pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego autystyczne dziewcz\u0119ta s\u0105 \u017ale diagnozowane lub diagnozowane p\u00f3\u017aniej ni\u017c ch\u0142opcy. Dziewcz\u0119ta zmagaj\u0105ce si\u0119 z niezdiagnozowanym autyzmem cz\u0119sto cierpi\u0105 na depresj\u0119, l\u0119k lub maj\u0105 nisk\u0105 samoocen\u0119, a klinicy\u015bci mog\u0105 “nie wnika\u0107 pod sp\u00f3d, aby dostrzec dysfunkcje spo\u0142eczne” spowodowane autyzmem.<\/p>\n
Dr Nash dodaje, \u017ce u tych dziewcz\u0105t mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c b\u0142\u0119dnie zdiagnozowa\u0107 ADHD. “Widz\u0119 wiele dziewcz\u0105t, u kt\u00f3rych w m\u0142odo\u015bci diagnozuje si\u0119 ADHD, a kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci spe\u0142niaj\u0105 kryteria autyzmu” – m\u00f3wi. “Wyst\u0119puje u nich nadpobudliwo\u015b\u0107 bez tak du\u017cego upo\u015bledzenia spo\u0142ecznego lub inny rodzaj upo\u015bledzenia spo\u0142ecznego, wi\u0119c autyzm zostaje przeoczony”.<\/p>\n
Innym powodem, dla kt\u00f3rego dziewczynki mog\u0105 nie zosta\u0107 zdiagnozowane, jest to, \u017ce s\u0105 w stanie “przej\u015b\u0107”.<\/p>\n
“Dziewczynki zazwyczaj sobie radz\u0105” – m\u00f3wi dr Epstein. “Mog\u0105 nie rozumie\u0107, co si\u0119 dzieje, ale staraj\u0105 si\u0119 na\u015bladowa\u0107 to, co widz\u0105. Do trzeciej czy pi\u0105tej klasy mo\u017ce im si\u0119 to udawa\u0107, ale kiedy trafiaj\u0105 do gimnazjum i liceum, okazuje si\u0119, \u017ce jest to problem”.<\/p>\n
Tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o w przypadku Lisy, obecnie 13-letniej. Melissa m\u00f3wi o swojej c\u00f3rce: “Jest mniej dojrza\u0142a ni\u017c jej typowi r\u00f3wie\u015bnicy, a dziewcz\u0119ta s\u0105 bardzo skomplikowane pod wzgl\u0119dem zachowa\u0144 spo\u0142ecznych. Z tego powodu bardzo trudno jest jej utrzymywa\u0107 przyja\u017anie, a powiem wam, \u017ce 13-letnie dziewczynki nie s\u0105 zbyt akceptuj\u0105ce dla kogo\u015b innego”.<\/p>\n
Dr Epstein twierdzi, \u017ce niezdiagnozowane dziewcz\u0119ta z autyzmem zastanawiaj\u0105 si\u0119, “co jest z nimi nie tak”, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do depresji, niepokoju i utraty poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Tak bardzo staraj\u0105 si\u0119 dopasowa\u0107 do otoczenia, \u017ce to je wyczerpuje. “Na tym w\u0142a\u015bnie polega na\u015bladowanie” – m\u00f3wi. “Niekoniecznie to rozumiesz, wi\u0119c pr\u00f3bujesz robi\u0107 to, co inni. Je\u015bli pr\u00f3bujesz na\u015bladowa\u0107 i nie rozumiesz, to jest to bardzo trudne”.<\/p>\n
Dr Nash m\u00f3wi, \u017ce mniej powa\u017cny autyzm u dziewcz\u0105t jest cz\u0119sto po raz pierwszy sygnalizowany z powodu tych problem\u00f3w spo\u0142ecznych lub wywo\u0142anej przez nie depresji. “U os\u00f3b, kt\u00f3re nazywamy \u0142agodnymi autystami, wyst\u0119puj\u0105 problemy spo\u0142eczne w okresie dojrzewania lub osoby te wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 nadmiernie skoncentrowane na jakim\u015b temacie i nie uczestnicz\u0105 w zaj\u0119ciach szkolnych na miar\u0119 swojego potencja\u0142u lub mo\u017cliwo\u015bci” – m\u00f3wi. “Depresja mo\u017ce by\u0107 bardziej powszechna w\u015br\u00f3d wysoko funkcjonuj\u0105cych dzieci ze spektrum. Zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c z powodu depresji lub s\u0142abych wynik\u00f3w w nauce. Wtedy staje si\u0119 dla mnie bardziej jasne, \u017ce maj\u0105 one ograniczone zainteresowania i problemy z komunikacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105”.<\/p>\n
Innym kosztem bycia przeoczonym jest utrata mo\u017cliwo\u015bci wczesnego wsparcia w rozwijaniu umiej\u0119tno\u015bci. “M\u00f3wimy o wczesnej interwencji” – m\u00f3wi dr Epstein. “Kiedy dziewczynki s\u0105 p\u00f3\u017ano rozpoznawane, omija je wiele interwencji spo\u0142ecznych, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej s\u0105 znacznie trudniejsze. Takie niebezpiecze\u0144stwo grozi ka\u017cdemu, kto otrzyma p\u00f3\u017an\u0105 diagnoz\u0119”.<\/p>\n
Dr Nash zgadza si\u0119 z t\u0105 opini\u0105, dodaj\u0105c, \u017ce dziewczynki trac\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania odpowiedniego wsparcia w szkole i w \u017cyciu spo\u0142ecznym: “Pod wzgl\u0119dem akademickim trudniej jest im si\u0119 skupi\u0107 na tematach, kt\u00f3re ich nie interesuj\u0105. Dotyczy to os\u00f3b z ADHD, a nawet w wi\u0119kszym stopniu dzieci ze spektrum autyzmu”.<\/p>\n
Dziewczynki autystyczne mog\u0105 by\u0107 zastraszane tylko dlatego, \u017ce s\u0105 “inne”. Ponadto, jak m\u00f3wi dr Epstein, poniewa\u017c dziewczynki te nie dostrzegaj\u0105 sygna\u0142\u00f3w spo\u0142ecznych i chc\u0105 by\u0107 lubiane, ich autyzm mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 bardziej naiwne. To sprawia, \u017ce staj\u0105 si\u0119 \u0142atwym \u0142upem dla kogo\u015b, kto chce je wykorzysta\u0107, czy to dr\u0119czyciela, czy drapie\u017cnika seksualnego. “Dziewczynki mog\u0105 chcie\u0107 interakcji, ale nie rozumie\u0107, o co w niej chodzi, jakie s\u0105 sygna\u0142y” – m\u00f3wi dr Epstein. “Bardzo \u0142atwo jest im pod\u0105\u017ca\u0107 za swoimi hormonami, nie rozumiej\u0105c, jakie s\u0105 zagro\u017cenia. A czasami, nawet je\u015bli zosta\u0142y nauczone, potrzebuj\u0105 sta\u0142ego wsparcia, aby zachowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo”.<\/p>\n
Melissa m\u00f3wi, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o w przypadku Lisy. “Musia\u0142am my\u015ble\u0107 o sprawach kobiecych w du\u017co m\u0142odszym wieku, ni\u017c si\u0119 spodziewa\u0142am” – m\u00f3wi. Mieli\u015bmy ju\u017c przypadek, gdy zosta\u0142a niew\u0142a\u015bciwie dotkni\u0119ta przez ch\u0142opca, kt\u00f3ry t\u0142umaczy\u0142 si\u0119 tym, \u017ce poniewa\u017c jest niepe\u0142nosprawny, “nie rozumia\u0142, \u017ce to, co robi, jest z\u0142e”.<\/p>\n
Melissa dodaje, \u017ce jedn\u0105 z najwi\u0119kszych zalet jej c\u00f3rki jest to, jak bardzo akceptuje innych. “Zawsze znajduje w ludziach dobro, nawet gdy s\u0105 dla niej niemili” – m\u00f3wi. “Ale poniewa\u017c jest tak akceptuj\u0105ca i mi\u0142a, inni mog\u0105 j\u0105 \u0142atwo wykorzysta\u0107 lub zn\u0119ca\u0107 si\u0119 nad ni\u0105, a ona nic nie powie”.<\/p>\n
Dr Nash zauwa\u017ca, \u017ce istnieje obszar bada\u0144, w kt\u00f3rym na nowo rozwa\u017ca si\u0119, jak pom\u00f3c dziewcz\u0119tom ze spektrum: “Coraz wi\u0119cej bada\u0144 dotyczy tego, jak r\u00f3\u017cnie prezentuj\u0105 si\u0119 ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta i jak nasze terapie mog\u0105 wymaga\u0107 nieco lepszego dostosowania do prezentacji dziewcz\u0105t i ch\u0142opc\u00f3w”.<\/p>\n
Najpierw jednak trzeba zidentyfikowa\u0107 i zaakceptowa\u0107 dziewczynki. B\u0119dzie to wymaga\u0142o wi\u0119kszej \u015bwiadomo\u015bci i wra\u017cliwo\u015bci ze strony rodzic\u00f3w, nauczycieli i lekarzy.<\/p>\n
Wi\u0119cej informacji<\/span><\/strong><\/p>\n Dziewcz\u0119ta cz\u0119sto nie s\u0105 diagnozowane, poniewa\u017c nie pasuj\u0105 do stereotyp\u00f3w autyzmu i lepiej ni\u017c ch\u0142opcy maskuj\u0105 objawy. Wed\u0142ug najnowszych danych Centr\u00f3w Kontroli Chor\u00f3b na spektrum…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1825,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[165,163,164,166,167],"yoast_head":"\n\n