L\u0119ki s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym elementem bycia dzieckiem: chowanie si\u0119 za kanap\u0105 podczas burzy. Pewno\u015b\u0107, \u017ce w szafie jest co\u015b – potw\u00f3r! Wykonywanie tej nieko\u0144cz\u0105cej si\u0119 nocnej gimnastyki – jeszcze pi\u0119\u0107 minut! Jeszcze jedna szklanka wody! – aby nie po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 samemu do \u0142\u00f3\u017cka.<\/p>\n
Kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 te l\u0119ki, naszym naturalnym instynktem jako rodzic\u00f3w jest cz\u0119sto uspokajanie i pocieszanie. Pod \u0142\u00f3\u017ckiem nic nie ma, obiecuj\u0119! Jednak realistycznie rzecz bior\u0105c, rodzice nie zawsze mog\u0105 – i nie zawsze powinni – by\u0107 przy dziecku, aby pom\u00f3c mu si\u0119 uspokoi\u0107. Nauczenie dziecka, jak radzi\u0107 sobie ze swoimi l\u0119kami bez interwencji rodzic\u00f3w, pomo\u017ce mu zdoby\u0107 pewno\u015b\u0107 siebie i niezale\u017cno\u015b\u0107, kt\u00f3rych b\u0119dzie potrzebowa\u0142o, by czu\u0107 si\u0119 bardziej opanowanym i mniej si\u0119 ba\u0107, zar\u00f3wno teraz, jak i w miar\u0119 dorastania.<\/p>\n
Jak wi\u0119c pom\u00f3c dzieciom, by zacz\u0119\u0142y czu\u0107 si\u0119 odwa\u017cniejsze? Kluczem jest niewidoczna umiej\u0119tno\u015b\u0107 zwana samoregulacj\u0105. Samoregulacja to przede wszystkim zdolno\u015b\u0107 do przetwarzania w\u0142asnych emocji i zachowa\u0144 oraz zarz\u0105dzania nimi w zdrowy spos\u00f3b. To w\u0142a\u015bnie ona daje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 m\u00f3wienia o sobie w spos\u00f3b wyciszony lub odczuwania emocji bez podejmowania dzia\u0142a\u0144 w zwi\u0105zku z nimi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 doros\u0142ych ludzi praktykuje samoregulacj\u0119 bez zastanowienia. Pomy\u015blmy o chwili strachu, zanim uspokoimy si\u0119, \u017ce w ciemnym pokoju nie ma nic strasznego. Jednak w przypadku dzieci nauka samokontroli wymaga czasu, praktyki i przestrzeni, co oznacza, \u017ce rodzice musz\u0105 si\u0119 pogodzi\u0107 z tym, \u017ce mog\u0105 pozwoli\u0107 dzieciom czu\u0107 si\u0119 troch\u0119 niekomfortowo, kiedy b\u0119d\u0105 si\u0119 w tym orientowa\u0107.<\/p>\n
“Banie si\u0119 jest normaln\u0105, zdrow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dorastania” – m\u00f3wi Elianna Platt, mgr, LMSW, licencjonowany pracownik socjalny. I cho\u0107 dzieci niestety czasami staj\u0105 w obliczu rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 naprawd\u0119 przera\u017caj\u0105ce, wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci\u0119cych l\u0119k\u00f3w nie stanowi rzeczywistego zagro\u017cenia – “potw\u00f3r” w szafie to po prostu stary p\u0142aszcz, kt\u00f3ry zamierzasz odda\u0107 – co oznacza, \u017ce stanowi\u0105 one dla dzieci idealn\u0105 okazj\u0119 do pracy nad umiej\u0119tno\u015bciami samoregulacji. Aby jednak tak si\u0119 sta\u0142o, rodzice cz\u0119sto musz\u0105 najpierw upora\u0107 si\u0119 z w\u0142asnymi l\u0119kami.<\/p>\n
“Chcemy da\u0107 dzieciom szans\u0119 prze\u0107wiczenia radzenia sobie w trudnych sytuacjach” – m\u00f3wi Platt – “ale dla wielu rodzic\u00f3w \u0142atwiej powiedzie\u0107 ni\u017c zrobi\u0107”. Kiedy widzisz swoje dziecko w trudnej sytuacji, naturaln\u0105 reakcj\u0105 jest ch\u0119\u0107 poprawienia jej, zw\u0142aszcza je\u015bli rozwi\u0105zanie wydaje si\u0119 \u0142atwe. Ale cho\u0107 w danej chwili mo\u017ce to pom\u00f3c dziecku mniej si\u0119 ba\u0107 (a Tobie poczu\u0107 si\u0119 lepiej), na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 mo\u017ce to utrudni\u0107 mu nauk\u0119 samodzielnego uspokajania si\u0119. “Je\u015bli dzieci dostaj\u0105 sygna\u0142, \u017ce mama lub tata zawsze b\u0119d\u0105 przy nich, aby je pocieszy\u0107, nie maj\u0105 zbyt wiele bod\u017ac\u00f3w ani okazji, aby nauczy\u0107 si\u0119, jak robi\u0107 to samemu” – zauwa\u017ca Platt.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie nie oznacza to wycofania wszelkiego wsparcia. “Nie m\u00f3wimy tu o nag\u0142ym umieszczeniu dziecka w ciemnej sypialni i powiedzeniu mu: “Pa! B\u0105d\u017a dzielny! Do zobaczenia rano!” – m\u00f3wi Rachel Busman, PsyD, psycholog kliniczny z Child Mind Institute. Jej zdaniem celem jest delikatne prowadzenie dzieci do momentu, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 gotowe do samodzielnego przej\u0119cia ster\u00f3w. “Chcemy zapewni\u0107 im rusztowanie, kt\u00f3rego potrzebuj\u0105, aby stan\u0105\u0107 na w\u0142asnych nogach”.<\/p>\n
Jaki jest wi\u0119c najlepszy spos\u00f3b, aby pom\u00f3c (nie pomagaj\u0105c za bardzo)?<\/p>\n
Pom\u00f3\u017c dziecku porozmawia\u0107 o tym, co je przera\u017ca. Dzieci mog\u0105 wiedzie\u0107, czego si\u0119 boj\u0105, ale nie zawsze potrafi\u0105 to wyja\u015bni\u0107. Pomocne mo\u017ce by\u0107 zadawanie konkretnych pyta\u0144. Na przyk\u0142ad, je\u015bli dziecko boi si\u0119 ps\u00f3w, mo\u017cesz zapyta\u0107: “Co sprawia, \u017ce psy s\u0105 straszne? “Czy jaki\u015b pies ci\u0119 zaskoczy\u0142 lub przewr\u00f3ci\u0142? “Czy jest jaki\u015b konkretny pies, kt\u00f3rego si\u0119 boisz? Kiedy lepiej zrozumiemy, czego boi si\u0119 dziecko, b\u0119dziemy wiedzieli, jak pom\u00f3c mu to przezwyci\u0119\u017cy\u0107.<\/p>\n
Niekt\u00f3re z powszechnych dzieci\u0119cych l\u0119k\u00f3w to:<\/p>\n
Uznaj to, a nast\u0119pnie przejd\u017a dalej<\/strong>. Gdy ju\u017c wiesz, czego si\u0119 boisz, daj dziecku do zrozumienia, \u017ce traktujesz to i jego powa\u017cnie. “Kiedy dziecko m\u00f3wi, \u017ce co\u015b jest straszne, istnieje du\u017ca szansa, \u017ce my, doro\u015bli, nie uwa\u017camy tego za straszne” – m\u00f3wi dr Busman. “Ale zawsze chcemy zacz\u0105\u0107 od potwierdzenia ich uczu\u0107”. Na przyk\u0142ad zamiast “Daj spok\u00f3j, to nie by\u0142o straszne!” lub “Czego tu si\u0119 ba\u0107?” spr\u00f3buj powiedzie\u0107: “Wow, to brzmi tak, jakby\u015b si\u0119 ba\u0142!” lub “Wiem, \u017ce wiele dzieci si\u0119 tym martwi”.<\/p>\n Jak m\u00f3wi dr Busman, po zapewnieniu dziecku otuchy nale\u017cy szybko przej\u015b\u0107 do dzia\u0142ania. “Nie chcemy rozwodzi\u0107 si\u0119 nad oferowaniem pocieszenia w zwi\u0105zku z przera\u017caj\u0105c\u0105 rzecz\u0105, poniewa\u017c nawet to mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wzmacniaj\u0105ce i zacz\u0105\u0107 \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem”. Zamiast tego zacznijcie rozmawia\u0107 o tym, jak wsp\u00f3lnie pomo\u017cecie dziecku poczu\u0107 si\u0119 odwa\u017cniej i doj\u015b\u0107 do momentu, w kt\u00f3rym b\u0119dzie w stanie samodzielnie poradzi\u0107 sobie z l\u0119kiem.<\/p>\n Opracuj plan<\/strong>. Wsp\u00f3lnie z dzieckiem ustalcie rozs\u0105dne cele. Na przyk\u0142ad, je\u015bli dziecko zwykle potrzebuje, aby\u015b siedzia\u0142 z nim w pokoju, dop\u00f3ki nie za\u015bnie, mo\u017cecie ustali\u0107, \u017ce do ko\u0144ca tygodnia spr\u00f3buje zgasi\u0107 \u015bwiat\u0142o i zasypia\u0107 samodzielnie. Po ustaleniu celu om\u00f3wcie kroki, jakie podejmiecie, aby go osi\u0105gn\u0105\u0107, i b\u0105d\u017acie cierpliwi.<\/p>\n Na przyk\u0142ad, plan mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n Zach\u0119caj dziecko do dzia\u0142ania i b\u0105d\u017a cierpliwy<\/strong>. Wreszcie rodzice powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce zmiany wymagaj\u0105 czasu, a strach jest bardzo silnym uczuciem. B\u0105d\u017a konsekwentny i chwal dziecko za jego ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119: “Uwa\u017cam, \u017ce to by\u0142o bardzo odwa\u017cne, \u017ce zosta\u0142e\u015b w swoim pokoju przez p\u00f3\u0142 godziny. Zobaczymy, czy jutro uda nam si\u0119 d\u0142u\u017cej!”.<\/p>\n Daj dziecku do zrozumienia, \u017ce uwa\u017casz, i\u017c jest w stanie pokona\u0107 swoje l\u0119ki, nawet je\u015bli nie jest tego jeszcze pewne. “M\u00f3wienie rzeczy takich jak: “Dasz rad\u0119!” lub “Jeste\u015b taki odwa\u017cny!” mo\u017ce pom\u00f3c dziecku poczu\u0107 si\u0119 pewniej” – m\u00f3wi dr Busman. Dzieci, zw\u0142aszcza m\u0142odsze, mog\u0105 potrzebowa\u0107 kilku pr\u00f3b, zanim co\u015b im si\u0119 uda, wi\u0119c nie poddawaj si\u0119, je\u015bli Twoje dziecko nadal prosi o trzeci\u0105 szklank\u0119 wody lub chowa si\u0119 przed psami na ulicy, nawet po rozpocz\u0119ciu pracy nad budowaniem odwagi.<\/p>\n Pomaganie dzieciom w nauce radzenia sobie z l\u0119kami, z kt\u00f3rymi stykaj\u0105 si\u0119 regularnie, takimi jak strach przed ciemno\u015bci\u0105 czy przed wizyt\u0105 u lekarza, jest bardzo wa\u017cne, ale nie wszystkie l\u0119ki s\u0105 sobie r\u00f3wne.<\/p>\n “L\u0119ki, kt\u00f3re nie wp\u0142ywaj\u0105 na \u017cycie dziecka, nie zawsze wymagaj\u0105 pokonania” – m\u00f3wi dr Busman. Na przyk\u0142ad, je\u015bli dziecko nie lubi strasznych film\u00f3w, to w porz\u0105dku. W rzeczywisto\u015bci mo\u017ce to \u015bwiadczy\u0107 o jego zdolno\u015bci do samodzielnego podejmowania decyzji” – zauwa\u017ca dr Busman. Podejmuj\u0105c decyzj\u0119: “Nie lubi\u0119 tego, nie b\u0119d\u0119 tego ogl\u0105da\u0107”, dziecko staje w obronie swoich potrzeb i m\u00f3wi: “To jest moja granica”.<\/p>\n Z drugiej strony, je\u015bli l\u0119ki dziecka s\u0105 uporczywe, nadmiernie intensywne lub zaczynaj\u0105 przeszkadza\u0107 w codziennym \u017cyciu, by\u0107 mo\u017ce nadszed\u0142 czas, aby poszuka\u0107 pomocy. Oznaki \u015bwiadcz\u0105ce o tym, \u017ce strach mo\u017ce by\u0107 czym\u015b wi\u0119cej, s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce<\/p>\n\n
Nie wszystkie l\u0119ki s\u0105 takie same<\/h4>\n